معرفی برنج رقم کیان و راهنمای کامل کاشت آن

رقم برنج کیان از موتاسیون القایی رقم طارم محلی در طی اجرای چند پروژه مشترک با پژوهشکده کشاورزی هسته ای به دست آمده است. رقم کیان علاوه بر دارا بودن خصوصیات مطلوب ارقام محلی (میزان آمیلوز ۲۱، درجه حرارت ژلاتینی شدن متوسط، عطر خوب، درصد تبدیل ۶۲ درصد و کیفیت پخت مشابه ارقام محلی) متحمل به تنش خشکی بوده و دارای ارتفاع کوتاه تر و عملکرد بالاتر در شرایط تنش خشکی و نرمال نیز هست.

از خصوصیات دیگر این رقم می توان به زودرسی و کیفیت پخت مطلوب آن نیز اشاره نمود. براساس نتایج آزمون به زراعی، کاربرد ۹۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار با فاصله کاشت ۲۰*۲۰ سانتی متر را می توان برای این رقم توصیه نمود. ارتفاع بوته رقم کیان ۲۲-۱۲ سانتی متر کمتر از رقم هاشمی است. متوسط تعداد خوشه در بوته در رقم کیان بین ۳۲-۲۵ عدد (در شرایط نرمال) و در رقم هاشمی بین ۲۸-۱۸ عدد است. طول دوره رشد از زمان بذرپاشی تا مرحله رسیدن کامل در رقم کیان بین ۱۰۹-۹۹ روز و در رقم هاشمی بین ۱۱۴-۱۱۲ روز می باشد.

از نظر خصوصیات فیزیک و شیمیایی کیفیت پخت رقم کیان نیز مشابه رقم محلی هاشمی است. در نتیجه این رقم به دلیل عملکرد، تعداد خوشه و تعداد دانه در خوشه بیشتر، ارتفاع بوته کوتاه تر و زودرس تر بودن نسبت به رقم هاشمی برتری دارد. با توالی یابی ژنوم رقم کیان و والد آن مشخص شد که در مجموع، حدود ۶۰۰-۷۰۰ ژن در رقم کیان بر اثر پرتوتابی گاما دستخوش تغییرات ژنتیکی شدند.

رقم کیان دارای عملکرد دانه بیشتری بوده (۲-۱/۵ تن در هکتار بیشتر از رقم هاشمی) و به دلیل شباهت زیاد آن با ارقام محلی از نظر مورفولوژی، کیفیت ظاهری دانه و پخت و خوراک مورد توجه کشاورز و مصرف کننده خواهد بود. رقم کیان زودرس، متحمل به تنش خشکی، و دارای ارتفاع بوته کوتاه تر نسبت به ارقام محلی بوده و با توجه به بحث کم آبی و احتمال وقوع تنش های خشکی بویژه در انتهای فصل رشد، این رقم می تواند باعث پایداری تولید در مناطق دارای تنش خشکی شود.

با توجه به اینکه این رقم متحمل به تنش خشکی است، در شرایطی که آب کمتری در انتهای فصل در دسترس باشد می توان دو تا سه مرحله آب کمتری به این رقم داد که این باعث صرفه جویی آب به میزان ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ متر مکعب در هکتار می شود. رقم کیان با دارا بودن سازگاری بالا، قابلیت کشت در کلیه شالیزارهای کشور را دارد و با توجه به اینکه این رقم در مراحل انتهای فصل رشد به تنش خشکی متحمل است در مناطقی که با تنش خشکی در انتهای فصل مواجه هستند قابل توصیه است.

تهیه ی زمین اصلی برای کشت برنج کیان

به منظور آماده سازی زمین اصلی برای کشت رقم کیان، بهتر است شخم اول در پاییز پس از برداشت محصول اصلی و با مناسب شدن رطوبت خاک، انجام شود. از فواید شخم پاییزه، زیر خاک بردن ساقه های باقیمانده و علف های هرز از سال قبل و پوسیده شدن آنها و در نتیجه بهبود ساختمان و نفوذپذیری خاک، از بین رفتن لاروهای باقیمانده آفات به ویژه ساقه خوار نواری برنج و بذر علف های هرز می باشد.

شخم دوم اوایل بهار، در شرایطی که زمین از چند روز قبل غرقاب شده باشد، به منظور آماده سازی اولیه زمین، عمود بر شخم اول انجام شود. شخم سوم یا همان شخم نهایی است که حداقل سه تا پنج روز قبل از نشاء به منظور آماده سازی زمین انجام می شود. شخم سوم به منظور تسطیح بهتر زمین، معمولا با ماله انجام می شود.



نگارندگان: دکتر محمدطاهر حالجیان – دکتر علی اکبر عبادی – دکتر محمد مهدی باقری – دکتر فرزاد مجیدی – مهندس محمد محمدی – دکتر مریم خشکدامن – دکتر مهرزاد اله قلی پور – دکتر کبری تجددی طلب – دکتر لیلا خزایی – مهندس حسن شکری – دکتر ناصر دواتگر – دکتر محمدرضا جزایری – دکتر مهدی جلائیان