معرفی کامل رقم پرمحصول برنج «بجار»، شامل منشاء اصلاحی، عملکرد در هکتار، ویژگیهای کیفی، مقاومت به بیماری بلاست و نتایج آزمایشهای سازگاری در استان گیلان.
اهمیت کشاورزی در برنامههای اقتصادی کشور و سیاست نیل به خودکفایی نسبی در زمینه برنج، با توجه به افزایش روزافزون جمعیت و نیاز به مواد نشاستهای و پروتئینی، کارشناسان و محققان مؤسسه تحقیقات برنج کشور را موظف به انجام تحقیقات پیگیر در جهت بهوجود آوردن ارقام پرمحصول برنج نموده است.
در راستای نیل به این هدف، رقم جدید برنج تحت عنوان بجار پس از ۱۰ سال تلاش دستاندرکاران اصلاح برنج در گیلان، با عملکردی بالاتر از ۶ تن در هکتار، از سال ۱۳۷۳ به جامعه کشاورزان و برنجکاران معرفی شد.
منشاء و نحوه تولید رقم بجار
این رقم حاصل تلاقی یک رقم محلی با کیفیت ممتاز (دمسیاه) با دو رقم از ارقام مؤسسه بینالمللی تحقیقات برنج (IRRI) با شمارههای IR8 و IR28 است.
این تلاقی با استفاده از روش اصلاحی شجرهای (Pedigree) طی چندین سال مورد بررسی قرار گرفت و پس از دستیابی به خلوص ژنتیکی مناسب، در سال ۱۳۶۳ به عنوان لاین 2087 به همراه چند لاین دیگر انتخاب گردید.
در سال ۱۳۶۴ این رقم در آزمایش مشاهدهای شرکت داده شد و با تولید ۶۱۷۵ کیلوگرم در هکتار، برتری کامل خود را نسبت به ارقام شاهد خزر و سپیدرود نشان داد.

آزمایشهای سازگاری و بهزراعی
آزمایش سازگاری منطقهای این رقم در چهار شهر استان گیلان شامل:
- رشت
- فومن
- هشتپر
- لاهیجان
انجام شد که نتایج آن نشاندهنده برتری عملکرد نسبت به شاهد و پایداری عملکرد در مناطق مختلف بود.
پس از آن، آزمایشهای بهزراعی برای تعیین:
- بهترین تراکم بوته
- مناسبترین میزان مصرف کود
در سالهای ۱۳۶۶ تا ۱۳۶۸ انجام شد و نتایج نشان داد که بهترین فاصله کاشت نشاء برای این رقم ۲۰ × ۲۰ سانتیمتر است.
ویژگیهای کیفی و مقاومت به بیماری
بررسیهای کیفی نشان میدهد که رقم بجار از نظر درصد برنج سالم نسبت به ارقام شاهد برتری دارد و میزان خردهبرنج آن ۷ تا ۱۵ درصد کمتر است.
همچنین این رقم طی سه سال آزمایش بهطور کامل مقاوم به بیماری بلاست تشخیص داده شد.
جدول مشخصات کامل رقم برنج بجار
| ویژگی | مشخصات |
|---|---|
| نام رقم | بجار |
| نوع رقم | پرمحصول |
| منشاء اصلاح | تلاقی رقم محلی دمسیاه با لاینهای IR8 و IR28 |
| روش اصلاح | روش شجرهای (Pedigree) |
| سال معرفی | ۱۳۷۳ |
| عملکرد متوسط | ۶ تا ۶٫۵ تن در هکتار |
| طول دوره رویش | ۱۲۵ تا ۱۳۰ روز |
| ارتفاع بوته | 100 تا 110 سانتیمتر |
| تعداد پنجه | حدود 16 عدد |
| طول دانه | 7.23 میلیمتر |
| درصد تبدیل شلتوک به برنج | حدود ۶۲ درصد |
| درجه حرارت ژلاتینه شدن | ۷ |
| قوام ژل | ۵۰ میلیمتر |
| میزان آمیلوز | 25.1 |
| مقاومت به بیماری بلاست | مقاوم |
| فاصله مناسب کاشت نشاء | ۲۰ × ۲۰ سانتیمتر |
| مناطق آزمایش سازگاری | رشت، فومن، هشتپر، لاهیجان |
| مؤسسه معرفیکننده | مؤسسه تحقیقات برنج کشور |
- نتیجهگیری و توصیه کشت برای کشاورزان
کلمات کلیدی: رقم برنج بجار, برنج پرمحصول ایران, معرفی رقم برنج بجار, عملکرد برنج بجار در هکتار, ویژگیهای رقم برنج بجار, مقاومت برنج به بیماری بلاست, اصلاح ارقام برنج در ایران, ارقام برنج گیلان







