آشنایی با نخود رقم آرمان و راهنمای کشت موفق آن در اراضی دیم

نخود آرمان با نام FLIP 90-96 C از «مؤسسه بین المللی تحقیقات کشاورزی در مناطق خشک» (ایکاردا) دریافت شد. نخود آرمان در مقایسه با نخود بیونیج، جم، هاشم و رقم محلی گچساران که به ترتیب ارقام شاهد استانهای کرمانشاه، ایلام، گلستان و کهگیلویه و بویر احمد هستند از عملکرد بیشتری برخوردار و همچنین نسبت به بیماری برق زدگی مقاوم است. این نخود تیپ «بوته ایستاده» دارد که مناسب برداشت مکانیزه است و در سال ۱۳۸۳ معرفی شد.

بر اساس آزمایش هایی که به صورت کشت پاییزه طی سالهای ۸۲-۱۳۷۱ در ایستگاه های تحقیقاتی گرگان و گنبد، کرمانشاه، ایلام و گچساران و مزارع کشاورزان در استان های مذکور انجام شده است، رقم آرمان دارای متوسط عملکرد ۱۶۵۱ کیلوگرم در هکتار است. به طور کلی درصد افزایش عملکرد این رقم نسبت به کلیه ارقام شاهد طی ۱۱ سال ارزیابی در استانهای مذکور، ۱۵۶ درصد بوده است.

مشخصات زراعی نخود آرمان

متوسط ارتفاع رقم آرمان در استان گلستان، کرمانشاه، ایلام و کهگیلویه و بویر احمد ۵۵ سانتی متر است که بیشترین ارتفاع این رقم در استان گلستان برابر با ۱۰۲ سانتی متر است. این رقم دارای تیپ بوته ایستاده است که با کمباین گندم می توان آن را به طور مکانیزه برداشت کرد. با توجه به اینکه رسیدن این رقم ۱۷۱ روز زمان می برد، توصیه می شود در مناطق معتدل و نیمه گرمسیر کشور، حتما در پاییز کشت شود (شکل ۱ و ۲).

کیفیت رقم آرمان

دانه رقم نخود آرمان کرم رنگ و نسبت به رقم محلی از زودپزی بالایی برخوردار است. میزان پروتئین آن ۲۶٫۵ درصد و وزن ۱۰۰ دانه اش بین ۳۰ تا ۴۲ گرم متغیر است (شکل ۳).

مقاومت به بیماری

ارزیابی این رقم در طی ۱۱ سال در شرایط مزرعه و در شرایط مه پاشی در ایستگاه های تحقیقاتی و مزارع کشاورزان در استانهای گلستان، کرمانشاه، ایلام و کهگیلویه و بویراحمد و همچنین در شرایط آلودگی مصنوعی در گلخانه در ورامین نشان داد که این رقم نسبت به بیماری برقی زدگی مقاوم است (شکل ۴). این رقم به نژادهای بیماری پژمردگی فوزاریمی استان گلستان مقام است ولی در استان ایلام حساسیت نشان داده است، از این رو توصیه می شود در مزارع آلوده به بیماری پژمردگی فوزاریمی، این رقم کشت نشود.

مناطق کشت نخود آرمان

رقم نخود آرمان برای کشت در استانهای کرمانشاه، لرستان، ایلام، کهگیلویه و بویراحمد و گلستان معرفی شده است. در استان لرستان این رقم در مزارع کشاورزان از عملکرد بالایی در مقایسه با رقم محلی «گریت» برخوردار بوده است به طوری که در سال زراعی ۸۳-۱۳۸۲ از یک هکتار رقم نخود آرمان، یک هزار و ۸۰۰ کیلوگرم به طور مکانیزه (با کمباین معمولی گندم برداشت شده است (شکل ۲). لذا این رقم برای مناطق معتدل و نیمه گرمسیری و گرمسیری کشور از جمله استانهای کرمانشاه، لرستان، ایلام، گلستان و شهرستان گچساران در کشت پاییزه توصیه می شود.